PARSİYEL PROTEZLER (HAREKETLİ BÖLÜMLÜ PROTEZLER)
Parsiyel protez; (hareketli bölümlü protez) kısmi diş eksikliklerinde yapılan, hastanın kayıp diş ve diş çevresi dokularını içeren, takılıp çıkarılabilen bir protez türüdür. Hareketli bölümlü protezler, ağız içindeki dişlere kroşe denilen metal bağlantılarla ya da hassas tutucu denilen özel içsel bağlantılarla tutunur. Hassas tutucular metal kroşelerden daha estetiktir ve ağızda görünmezler. Kroşenin geldiği ağızdaki doğal dişlere genellikle kron kaplama yapılır. Böylece protezin tutuculuğu artarken dayanak dişler de kroşelerin aşındırıcı etkisinden korunmuş olur. Eğer hassas bağlantı tercih edilmiş ise ,bağlantı yapılacak diş ya da dişler mutlaka kaplanmak zorundadır.
Protezin diş çevresi dokuları yerine geçen kısmı pembe akrilik materyalden yapılır. Bu materyal; tam protezlerde kullanılanla aynıdır.
PARSİYEL PROTEZLERİN YARARLARI
- Eksik ağıziçi dokularının yerine geçerek görev yapar
- Konuşmaya yardımcı olur
- Gıdaların sağlıklı şekilde öğütülmesini sağlar
- Hastanın görüntüsünü daha iyi kılar
- Ağızdaki dişlerin, çekim boşluğuna doğru kaymalarını engeller.
Protezin yapılabilmesi için birkaç seans gerekir. İlk muayene ardından alt ve üst çenenin ölçüleri alınır. Çeneler arası ilişki kayıtları saptanır ve bu bilgiler ile ölçüler diş laboratuvarına gönderilir. Protezin tamamlanması için birkaç prova yapılır. İstenen uyum, estetik ve renk sağlandıktan sonra protez laboratuvarda bitirilmesi için işleme girer. Protezin adaptasyonu için diş hekiminin birkaç seans daha uyumlama yapması çok doğaldır.
İyi tasarlanmış ve uyumlu bir hareketli bölümlü protez rahat ve estetik bir kullanım sunar, ancak proteze alışmak zaman alacaktır. İlk başlarda hastada tükrük miktarında artış, konuşma ve çiğneme güçlüğü ve bazı ağıziçi yaralar görülmesi normaldir. Dişhekimi yara olan yerleri referans alarak protezden bir takım kısaltmalar yapar. Zamanla, yapılan uyumlamalar ve kas ve ağız dokularının protezi benimsemesi ile bu şikayetler ortadan kalkacaktır. Başlangıçta yumuşak gıdaların tüketimi ve iki taraflı çiğneme yapılması hastanın rahatını arttıracaktır.
PARSİYEL PROTEZİN AVANTAJLARI
- Doğal dişlerden destek aldığı için tutuculuğu oldukça fazladır ve dengelidir.
- Metal kroşeler ya da hassas bağlantılar diş etleri ile temasta olmadığından, zamanla diş etleri bir miktar çekilse dahi protezin çökmesi çok daha azdır.
- Ağızdaki doğal dişlerden çekim yapılmak zorunda kalınırsa proteze diş ilavesi yapılarak yeri doldurulabilir.
PARSİYEL PROTEZLERDE KULLANILAN MATERYALLER
Parsiyel protezlerin altyapısı genellikle soy metal alaşımlardan yapılır. Günümüzde esnek akrilik bazlı materyaller de kullanılmaktadır. Diş eti bölgesi pembe akrilikten
, yapay dişler ise akrilik ya da porselenden yapılabilir.
PARSİYEL PROTEZLERİN BAKIMI
Protezler; besin artıklarını ve plağı temizlemek için her gün mutlaka fırçalanmalıdır. Protez temizliği için özel olarak tasarlanmış fırçalar mevcuttur. Protez fırçalarıyla ideal temizlik yapmak daha kolaydır, ancak standart ya da yumuşak kıllı diş fırçası da kullanılabilir. Sert diş fırçaları protezlerde çizilmeye neden olabilir. Protez fırçalanırken dikkatli olunmalıdır. Fırçalama esnasında protezin düşüp kırılmasını engellemek için, bu işlem havlu üzerinde yapılabilir. Diş macunu, sıvı sabun ya da bulaşık detarjanları protezi fırçalarken kullanılabilir. Protezlerin kuru bırakılmaması gerekir; kuru ortamda su kaybeden protez kırılganlaşır. Geceleri protezler mutlaka çıkartılmalı ve su içerisinde muhafaza edilmelidir. Protezlerin temizliğinde sıcak su ve çamaşır suyu kesinlikle kullanılmamalıdır. Protez temizleme tabletleri sayesinde protezde daha derin temizlik sağlanabilir.
AĞZIN BAKIMI
Parsiyel protez kullanılıyorsa ağız bakımına çok dikkat etmek gerekir. Protezle bağlantı sağlayan dişlerin temizliği çok önemlidir ve hassas bir şekilde yapılmalıdır. Günde iki kez dişler mutlaka fırçalanmalıdır. Dayanak dişlerde oluşacak diş eti problemi ya da çürük protezin ömrünü kısaltır, tamiri imkansız hasar bırakır.
Daha fazla bilgi için, Dt. Nazlı Büyükabalı Özel ile iletişim kurabilirsiniz