Bruksizm (diş gıcırdatma) genellikle uyku esnasında oluşan güçlü çene har eketlerinin neden olduğu çeneleri sıkma, dişleri gıcırdatma olayıdır. Bruksizm dişleri ve dişleri çevreleyen dokularla beraber baş ve boyun bölgesini de etkilediğinden hem dişsel hem de tıbbi bir sorun olarak düşünülmelidir.
Kişi gün içinde uyanık olduğu saatlerde de dişlerini gıcırdatabilir ancak bruksizm daha çok gece uykudayken olmaktadır. Uyku esnasında çenelerin kapanma kuvveti kişinin uyanık olduğu zamanlardakine oranla altı kat daha fazla olabilmektedir. Bu nedenle gece bruksizmi çok daha ciddi hasarlara neden olur.
Diş gıcırdatma çene,yüz ve ağız problemlerine yol açar. Bunun sonucunda kırılan protezler ve diş kayıpları gibi sonuçlar da ortaya çıkmaktadır. Bu nedenle buriksizm varlığında diş hekiminin erken müdehalesi daha büyük sorunların ortaya çıkmasını önlemek için gereklidir.
BURİKSİZMİN NEDENLERİ
- Sress:Buriksizmin en yaygın nedeni strestir.Uyku sırasındaki diş gıcırdatmanın birinci nedeninin stres olduğu düşünülmektedir.
- Bastırılmış öfke
- Agresif kişilik
- Dişlerdeki normal dışı sıralanış ve kapanış ilişkileri: Alt ve üst çenedeki dişlerin anormal kapanış ilişkisi malokluzyon olarak nitelendirilir. Diş hekimleri bu durumun dişlerin kapanış ilişkisindeki bozukluktan kaynaklandığını düşünmektedir. Kişi uykuda istemsiz olarak dişleri gıcırdatarak dişleri kapanışa getirmeye çalışır.
- Çene ve dişlerin gelişimi:Çocuklardaki bruksizmin temel nedeni ise çene ve dişlerin gelişimi sırasındaki değişikliklerdir. 7 yaş ve altındaki çocuklarda sık rastlanan bir durumdur. Dişlerin çıkma süresince diş etlerinde meydana gelen kaşıntı
, çocuğun istemsiz olarak dişlerini sıkmasına neden olmaktadır.
- Başka bir hastalığın sonucu olarak: Yapılan araştırmalar parkinson gibi bazı hastalıkların da bruksizme yol açtığını göstermiştir.
- Bazı ilaçlar: Antidepresanlar ve bazı psikiyatrik ilaçlar da buriksizme neden olabilmektedir.
BRUKSİZMİN SONUÇLARI
- Yüz kaslarında ağrı, baş ve kulağa yansıyan ağrılar: Çiğnemeden sorumlu olan kaslar bu ağrıya neden olmaktadır. Sonuçta çiğneme kasları özellikle sabahları ağrılı ve daha hassas olur. Bu durum kendini baş boyun ve kulak ağrısı olarak da kendini gösterebilir.
- Dişlerde aşınma: Bruksizm nedeniyle dişlerin boylarında belirgin bir kısalma oluşabilmektedir.
- Diş hassasiyeti: Dişlerdeki aşınma sonucu dişlerin üzerini örten mine tabakası kaybolur, altta kalan dentin tabakası ortaya çıkar. Bu tabaka daha zayıf olduğundan dişlerde soğuk sıcak ve basınca karşı ağrı hissi oluşmaktadır.
- Diş etinin geriye çekilmesi ve genellikle bununla birlikte oluşan dişin boynunda diş eti hizasında oluşan çentik şeklindeki aşınmalar
- Dişlerde, dolgularda ve protezlerde kırık ve çatlaklar
- Çene ekleminde(temporomandibular eklem) ağrı, tıklama ve hasar
- Diş sıkmayla tetiklenen migren ağrısı
BRUKSİZMİN TEDAVİSİ
Tedavinin amacı dişlerde çene ekleminde oluşabilecek kalıcı zararları önlemek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır
Diş hekimi tarafından uygulanan, uyku sırasında dişlerin birbirleri ile temasını engellemek amacı ile alt ve üst çene dişlerinin arasına yerleştirilerek kullanılan “gece koruyucuları”, diş gıcırdatması semptomatik tedavisinde kullanılan en önemli araçtır. Ancak gece koruyucularının çoğunlukla tek başlarına yeterli olamayabilmektedir.
Bu nedenle hastalığın sergilediği tabloya göre gece koruyucularının yanında bazı ek tedavilerinde uygulanması gerekmektedir:
- Stres terapisi
- Rahat uyumayı sağlayıcı önlemler
- Kas gevşetici ilaç uygulaması
- Hatalı yapılmış diş dolgusu ve kaplamaların yenilenmesi
- Eksik olan dişlerin yerine koyulabilmesi için protez uygulamaları
Daha fazla bilgi için, Dt. Nazlı Büyükabalı Özel ile iletişim kurabilirsiniz.
